Zërat e shkretëtirës ose: Nuk dinin se çfarë i priste

0
88
© Akram Zaatari

Gjendemi në shkretëtirë, në një të bukur, me rërë, të tipit plazh të pafund, ashtu siç i njohim shkretëtirat nga libri i gjeografisë. Kemi edhe tre meshkuj (Sharif Sehnaoui, Ali Hout dhe Abed Kobeissy), çuna të mëdhenj, që bëjnë zhurmë. Më saktë: zhurma nga më të ndryshmet, të prodhuara me shumë fantazi. Gjenden në Emiratet e Bashkuara Arabe në një fshat të braktisur, ku shtëpitë, pjesërisht të mbuluara nga rëra dhe të mbushura me të, duken aq të çuditshme sa vetë çunat. Në njërën – çfarë kënaqësie jo vetëm për fëmijë – hyn nëpër dritaren sepse dera është e mbuluar nga rërë. Brenda, rëra e grumbulluar është më e rëhatshme se një sofa.

Djemtë, me një larmi idesh të krisura, nxjerrin me lezet tinguj nga materialet më të ndryshme. Trokasin kundër një pllakë të ndryshkur metali, përgjojnë zhurmat e gurëve të madhësive të ndryshe kur hidhen poshtë në rërë, ua zgjasin mikrofonin gojëve të deveve, luajnë me kabllo sikur të ishin tela të një vegle muzikore, hulumtojnë zërin e tubacioneve me hinkë në të cilat fryn era nga një tharëse flokësh. E lezetshme është skena ku njëri me mikrofon kolovitet mbi një kolovajzë, ndërsa një radio lëkundet në drejtimin tjetër, kështu që volumi i muzikës herë shtohet, herë bie. Në fund të filmit afro një orë të gjatë vjen një helikopter – ndaj emri i filmit “Zbritja” (The Landing / Al-Houbut, nga regjisorit Akram Zaatari) – dhe merr njërin nga personat me vete. Apo a e kanë thirrur për shkak të zhurmës së madhe që bën?

Filmi është i ngadalshëm, meditativ, me pamje të gjata, që i japin çdo tingulli hapësirën e duhur, ku mund të dëgjohet dhe ndihet me vëmendje. Në vend të njerëzve flasin sendet. Ose, më saktë: njerëzit i bëjnë sendet që flasin. I zgjojnë nga gjumi i tyre memec. Kjo futet në sferën e kinemasë eksperimentale duke qenë njëkohësisht larg zakoneve të shikimit të shumicës së njerëzve me fiksimin e tyre mbi një “plot”. Përveç kësaj, kinemaja e sotshme karakterizohet në një përmasë të madhe nga një shpejtësi e cila pasqyron ngutin e jetës së përditshme me refuzimin e (për)qëndrimit në një vend. Ky efekt vjen kryesisht nga prerje të shpeshta të shpejta – madje në filmat për më të vegjëlit, pa marrë parasysh ndikimet negative që ky ritëm tejet i përshpejtuar mund t’ua shkaktojë trurëve të tyre në zhvillim.

Pra, edhe përmbajtja edhe forma filmike janë larg pritjeve të spektatorit të zakonshëm. Kisha menduar që Berlinalja paska një publik të ndryshëm, sidomos sa u përket gazetarëve që prej profesionit të tyre kanë një përvojë shumëvjeçare me filma. Që ata profesionistë me të cilët ndava sallën e kinemasë ishin të përgatitur, dmth. që dinin që seksioni Forum Expanded paraqet filma eksperimentale.

Por ç’ndodh? Kudo në sallë flakërojnë dritat e celularëve, këtu-andej, prapë e prapë e prapë për një shikim ose për një kohë më të gjatë. Duket se pronarët e këtyre mini-kompjuterave mërziten. Gradualisht, njëri pas tjetrit ikin nga salla. Sigurisht nuk dinin se çfarë i priste. Kur filmi mbaron, jemi mbetur vetëm nja 35 veta.

Në sekuencën mbyllëse paraqitet një shpjegim i cili i jep filmit edhe një nuancë politike. Fshati misterioz në shkretëtirë quhet Shaabiyat al Ghurayfah dhe u ndërtua në vitet 80 për të sistemuar beduinët. Ishte projekti i parë qeveritar për t’i bërë këta nomadë të ngulitur. Në vitin 1994, beduinët u vendosën në shtëpi të reja, kështu që ky fshat bie gjithnjë e më shumë në rrënoja. Një “lost place” (vend i humbur) si dëshmi për përpjekjet e shkatërrimit të mënyrës tradicionale të jetës nomadike për t’ia përshtatur sistemit sundues politiko-ekonomik.

Në këtë kontekst, kërkimi i jehonave akustike merr përsipër një kuptim të ri. Mbase, me të ikur, shikuesit e mërzitur kanë humbur pikërisht atë që mund t’ua kishte ngjallur interesin.

Silke Liria Blumbach

PËRGJIGJU

Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
Ju lutemi shkruani emrin tuaj këtu